Fungo na unha: sintomas, tipos e fotos

Resposta curta: a onicomicose costuma começar na ponta ou na lateral da unha, que fica amarelada, opaca e mais grossa, com resíduos embaixo. Com o tempo pode descolar, esfarelar e deformar. Há quatro tipos principais, conforme o lugar onde o fungo entra.
Sintomas mais comuns
- Mudança de cor: amarelo, branco, marrom ou esverdeado.
- Unha mais grossa e difícil de cortar.
- Unha quebradiça, que esfarela nas bordas.
- Sujeira acumulada embaixo da unha (hiperqueratose subungueal).
- Descolamento da ponta da unha (onicólise).
- Deformação e desconforto ao calçar sapato.
As unhas dos pés são as mais afetadas, especialmente a do dedão. Nas mãos, o indicador é o dedo mais atingido (ABD, 2013).
Os tipos de onicomicose
A classificação usada em trabalhos de universidades brasileiras, como a monografia da UFMG e a dissertação da UFPE, separa a onicomicose pelo ponto de entrada do fungo:
| Tipo | Onde começa | Como aparece |
|---|---|---|
| Subungueal distal e lateral | Ponta ou lateral da unha | É a mais comum. Unha amarela, grossa, com resíduos embaixo |
| Branca superficial | Superfície da unha | Manchas brancas opacas, como pó, em cima da unha |
| Subungueal proximal | Base da unha, perto da cutícula | Mancha branca na base. É mais rara e pode estar ligada a imunidade baixa |
| Distrófica total | Toda a unha | Unha toda destruída, grossa e deformada. Geralmente é a fase avançada dos outros tipos |

Quais fungos causam
- Dermatófitos, como o Trichophyton rubrum, os mais comuns no mundo.
- Leveduras, como a Candida, muito frequentes no Brasil e nas unhas das mãos.
- Fungos filamentosos não dermatófitos, como o Scytalidium, presente em 4,86% dos exames num hospital universitário do Rio (ABD, 2011).
Veja os números por cidade em onicomicose no Brasil.
Dermatoscopia: o exame com lente
A dermatoscopia, feita com uma lente de aumento com luz, mostra padrões típicos da onicomicose, como bordas em "espícula". Uma dissertação da UFES estudou esses padrões e destacou que o exame é fácil e barato, mas o diagnóstico ainda depende do exame micológico (UFES, 2018, PDF).
Perguntas frequentes
Fungo na unha coça?
A unha em si não coça, porque não tem nervos. A coceira costuma vir da frieira na pele ao redor, que muitas vezes acompanha a onicomicose.
Fungo na unha tem cheiro?
A sujeira acumulada embaixo da unha pode ter cheiro desagradável, mas cheiro forte com dor ou pus pode indicar infecção por bactéria e pede avaliação.
